پنجشنبه, ۳ خرداد, ۱۳۹۸

احمد شاملو کار نوشتن را از شاعری آغاز کرد و به همین عنوان هم در ادبیات ایران مطرح شد. اما شاعری فقط کار او نبود، روزنامه‌نگاری، ترجمه، فیلم‌نامه‌نویسی، نگارش آثاری برای کودکان و نوجوان‌ها، پژوهش در ادبیات عامه با تالیف فرهنگ کوچه هم از دیگر فعالیت‌های این شاعر است. نقل شده است احمد شاملو، از نوشتن شعر که خسته می‌شد، به ترجمه روی می‌آورد از آن به تدوین فیش‌های فرهنگ کوچه می‌پرداخت و لحظه‌ای از کار و فعالیت باز نمی‌ایستاد. گویی کار‌ِ یک‌سره و مدام واکنش این شاعر به زخم‌ها و مرارت‌هایش بوده است. او در هیچ‌یک از حوزه‌های دیگری کاری‌اش به اندازه‌ی شاعری به توفیق دست پیدا نکرد عمده اعتبار وی هم به خاطر شعر‌هایش است. هرچند از آن انبوه شعر‌های او با گذر زمان، بیش‌تر عاشقانه‌ها و شبانه‌هایش با استقبال نسل جدید مخاطبان هنر و ادبیات روبرو می‌شود و دیگر حوزه‌های کار‌ی‌ا‌ش کمتر مورد توجه جوان‌ترهاست. از آن جمله آثاری که وی برای کودکان خلق کرد با تغییر مناسبات و افزایش آگاهی‌ها نسبت به ادبیات کودک کمتر مورد توجه مخاطب‌هاست.
به اعتقاد برخی از فعالان ادبی و منتقدان آن‌چه که شاملو در آثاری چون «بارون»،«شبانه»،«یک شب مهتاب»،«قصه دخترای ننه دریا»،«پریا»،«خروس زری پیرهن پری»،«قصه هفت کلاغون»، «قصه خاله سوسکه»،«قصه دروازه بخت»،«ملکه سایه‌ها» خلق کرد بر اساس آموزه‌ها و درک ودریافت‌های امروزی در شمار ادبیات کودک به حساب نمی‌آید. عجیب هم نیست احمد شاملو. و هم‌نسل‌هایش به ادبیات به دید امکانی برای رهایی‌بخشی و نوعی تعهد نگاه می‌کردند و این نگاه آن‌ها در تمام حوزه‌های خلق و نوشتار تسری پیدا می‌کرد و گویی همان‌گونه که برای ادبیات بزرگ‌سال نوعی تعهد انقلابی و اعتراضی قائل بودند برای ادبیات کودک هم این شان را قائل بودند در حالی که آموزه‌های کنونی ادبیات کودک و نوجوان کمتر به این نوع نگاه و رویکرد تن می‌دهد. از سویی به اعتقاد برخی از منتقدان زمینه‌های سیاسی – اجتماعی و گسترش فضای سانسور و ارعاب در دوران پهلوی در شکل‌گیری این نگاه به ادبیات کودک بی ‌تاثیر نبوده است؛ به این معنا که وقتی نویسندگان و شاعران به دلیل سانسور در خلق آثار‌شان برای گروه بزرگ‌سال به مشکل بر می‌خوردند برای دور زدن سانسور و خلاصی یافتن از آن محدودیت‌ها دیدگاه‌های انقلابی و اعتراضی‌شان را در آثار ادبیات کودک پی می‌گرفتند. ظرفیت بالای بهره‌گیری از بیان و زبان تمثیلی و سمبلیک در ادبیات کودک مجالی فراخ را برای نویسندگانی چون احمد شاملو و صمد بهرنگی فراهم می‌کردند تا دیدگاه‌های سوسیالیستی و کمونیستی‌شان را در نوشته‌هایی برای کودکان و نوجوان‌ها طرح کنند.
از دهه‌ی انقلابی‌گری چهل و پنجاه، قریب نیم قرن می‌گذرد و بسیاری از مناسبات اجتماعی و فرهنگی در ایران و جهان دست‌خوش تغییر و دگرگونی شده است و دیگر آن نگاه متعهد مبتنی بر رویکرد‌های انقلابی در ادبیات و هنر چندان اعتباری ندارد، از طرفی در ایران فضای نشر ادبیات کودک بسیار گسترده و متنوع شده است و آثار متعددی ترجمه و تالیف می‌شود که کمتر قرابتی با آن نگاه پیشین ندارد. با این حال نمی‌توان منکر اهمیت و تاثیر‌گذاری آثار کسانی چون شاملو صمد بهرنگی در خلق و ایجاد نوعی از ادبیات کودک در ایران شد . این دست آثار هرچند امروز دیگر از آن جایگاه پیشین برخوردار نیستند اما بخشی از تاریخ ادبیات و سنت ادبی ایران به شمار می‌آیند بازخوانی دوباره‌ی آن‌ها به نگاه انتقادی می‌تواند راه را بر خلق آثاری جذاب‌ و متناسب با گروه سنی کودکان و نو‌جوان‌ها را فراهم آورد.

حسن همایون

خروس زری پیرهن پری(1338)اثری منظوم بر اساس قصه ای از تولستوی

قصه هفت کلاغون(1347)

ملکه سایه ها(1348) بر اساس یک قصه قدیمی ارمنی

چی شد که دوستم داشتن(1348) برگردان منظوم اثری از ساموئل مارشاک

قصه دروازه بخت(1357)

قصه یل و اژدها(1358) بر اساس قصه ای از آنگل کارالی یی چف

قصه های خوب برای بچه های تخس(1367) اثر ژاک پره ور

گودال حیوانات(1361)

قصه های بابام اثر ارسکین کالدول

افسانه های هفتاد و دو ملت(1337)

افسانه های کوچک چینی(1351)

شهریار کوچولو(1358) اثر آنتوان سنت اگزوپری

پریا(1336)

قصه دخترای ننه دریا(1339)

مردی که لب نداشت

بارون

منبع: روزنامه ابتکار

برچسب ها: , ,

مطالب مرتبط

0 نظرات

ارسال نظر

درباره خانه فرهنگ و هنر آفرین

خانه فرهنگ و هنرآفرین با شعار ، “آفرین بر کودک دیروز، امروز و فردا” قصد دارد تا با استفاده از تجربیات خردمندان و پیشکسوتان و با‌ پرورش استعداد های سرشار فرزندان این سرزمین زمینه‌ی رشد و بالندگی را در عرصه فرهنگ و هنر کودک و نوجوان فراهم آورد.

آخرین مطالب

بازتاب مستند خانه فرهنگ و هنر آفرین در مورد بانوی عروسک ساز کازرونی در خبرگزاری ایسنا
در اقصی نقاط کشور؛ ارسال اثرهای کودکان و نوجوانان بر روی بستر خانه فرهنگ و هنر آفرین انجام شد
بی بی قصه دوز هم رفت …

بی بی قصه دوز هم رفت …

۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۸
مدیر مجموعه خانه فرهنگ و هنر آفرین: انعکاس هیجانات کودکان سیل زده در قاب کلام
نقش‌های کودکان بازمانده از کینه داعش
محققان می‌گویند؛ خواب خوب برای نوجوانان بیش فعال ضروری است
لزوم برنامه‌ریزی دقیق جهت ساخت نمایش‌های دینی ویژه کودکان و نوجوانان
من شیخ دهه هفتادیا و هشتادیام
گزارش خبرآفرین میثاق مغانی از بخش خبری کاربازیا
گزارش خبرآفرین امیرعلی جاهدصدیق از فرودگاه بین‌المللی رامسر
گزارش خبرآفرین امیرعلی جاهدصدیق از قلعه مارکوه در رامسر
گزارش خبرآفرین فاطمه فولادیان از منزل امام خمینی در شهر نجف